Giáo Lý Vô Ngã

Cái mà người ta thường gọi là linh hồn, ngã hay cái tôi, là để ám chỉ một thực thể tuyệt đối, trường cửu trong con người, bản thể bất biến đằng sau thế giới hiện tượng hằng biến. Theo một vài tôn giáo, mỗi người có một linh hồn tách biệt như thế do Chúa tạo dựng, và linh hồn ấy sau khi chết sẽ vĩnh viễn sống trong địa ngục hay thiên đường. Số phận nó tùy thuộc vào sự phán xét của đấng sáng tạo ra nó.
Theo một vài tôn giáo khác, linh hồn ấy trải qua nhiều đời sống, cho đến khi nó hoàn toàn trong sạch và cuối cùng trở thành đồng nhất với Thượng đế hay Phạm thiên Brahman, Linh hồn phổ quát hay Àtman từ đấy nó phát xuất. Linh hồn hay nga trong con người là cái suy nghĩ, cảm giác, và nhận thưởng phạt về tất cả mọi hành vi thiện ác của nó. Một quan niệm như thế gọi là Ngã kiến.

Giáo Lý Vô Ngã

Phật giáo là tôn giáo độc nhất trong lịch sử tôn giáo nhân loại phủ nhận hiện hữu của một linh hồn, Ngã hay Àtman như thế. Theo giáo lý Phật, ngã kiến là một niềm tin sai lạc, không tương ứng với thực tại, và nó phát sinh những tư tưởng tai hại về "tôi" và "của tôi", dục vọng ích kỷ không biết chán, sự chấp thủ, sân hận, ác độc, kiêu căng ngã mạn, và những cấu uế ô nhiễm khác cùng nhiều rắc rối. Nó là nguồn gốc của mọi rối ren trên đời, từ những tranh chấp cá nhân cho đến chiến tranh giữa các dân toc. Tóm lại, tất cả mọi sự tác quái trên thế gian đều bắt nguồn từ quan niệm sai lạc này.
Có hai ý tưởng thâm căn cố đế trong tâm lý con người: tự vệ và tự tồn. Vì muốn tự vệ con người đã dựng nên Thượng đế để nương tựa, để được che chở, được an ninh bảo đảm, như một đứa trẻ nương tựa vào cha mẹ. Vì muốn tự tồn người ta đã sáng tạo ra ý tưởng về một linh hồn bất tử hay Atman sẽ sống mãi đến bất tận. Trong ngu si, yếu đuối, sợ hai, khát khao, người ta cần hai điều ấy để tự trấn an, tự vỗ về; vì lý do đó họ bám vào đấy một cách cuồng tín và hăng say.
Giáo lý Phật không dung dưỡng sự ngu si, yếu đuối, sợ hãi, khát khao ấy, mà cốt làm con người sáng mắt ra bằng cách trừ khử, tiêu diệt, nhổ tận gốc những thói này. Theo Phật giáo, những ý tưởng của chúng ta về thượng đế và linh hồn là sai lạc, trống rỗng. Mặc dù những ý tưởng ấy được phát triển sâu đậm, dệt thành những chủ thuyết, tất cả đều là những dự phóng  tinh vi của óc tưởng tượng được gói ghém trong một mớ danh từ triết lý và siêu hình phức tạp. Những ý tưởng này đã ăn sâu gốc rễ trong tâm lý con người, gần gũi thân thiết với họ đến nỗi họ không mong nghe, cũng không muốn hiểu một đạo lý nào ngược lại.
Đức Phật biết rõ điều ấy, ngài dạy rằng giáo lý của ngài "đi ngược dòng" (patisotagàmi), trái ngược với những dục vọng ích kỷ của con người. Bốn tuần lễ sau khi giác ngộ, ngồi dưới một gốc cổ thụ, ngài tự nhủ: "Ta đã thực chứng một sự thực sâu xa, khó thấy, khó hiểu... chỉ những bậc trí mới hiểu thấu. Những người bị đam mê chế ngự, bị vo minh vây phủ không thể nào thấy chân lý này, vì nó ngược dòng, nó cao siêu, sâu kín, tế nhị vàkhó nghĩ bàn."
Nghĩ thế, đức Phật đã do dự một lúc: "Có phải vô ích không nếu ta cố giảng giải cho thế gian Chân lý mà ta đã chứng nhập?" Rồi ngài so sánh thế gian như một ao sen: trong ấy có nhiều hoa còn ở dưới mặt nước, có những hoa khác chỉ vừa ló lên trên mặt nước, nhưng cũng có những bông hoa đã vươn lên khỏi mặt hồ và không còn đong chạm với nước. Cũng thế trong thế gian này, trình độ phát triển của con người khác nhau. Có một số người sẽ hiểu được Chân lý. Vì thế đức Phật quyết định giảng dạy chân lý ấy[1]. 
Lý Vô ngã là kết quả tự nhiên, la hệ luận của phân tích Ngũ uẩn và Duyên khởi (hay duyên sinh, paticca-samuppàda)[2]. 
Trong phần thảo luận về Diệu đế thứ nhất (Khổ đế, dukkha), chúng ta đã thấy cái mà ta gọi linh hồn hay cá thể được cấu tạo bởi năm uan, và khi phân tích kỹ năm uẩn ta không thấy có gì đằng sau chúng có thể gọi được là Tôi, Àtman hay Ngã, hay bất cứ bản thể trường tồn bất biến nào. Đấy là phương pháp phân tích. Ta cũng có kết quả tương tự khi xét kỹ luật duyên khởi, phương pháp tổng hợp, và theo luật này thì không có gì trên thế gian là tuyệt đối. Mọi sự vật (pháp) đều giới hạn, tương đối, và phụ thuộc lẫn nhau. Đây là thuyết tương đối của Phật giáo.
Trước khi thưc sự đi vào vấn đề Vô ngã, ta nên có một ý niệm sơ qua về luật duyên khởi. Nguyên tắc của lý thuyết này được tóm tắt trong một công thức gồm 4 dòng:
Cái này có, thì cái kia có (imasmim sati idamhoti).
Cái này sinh, thì cái kia sinh (imassuppàda idam uppajjati).
Cái này không, thì cái kia không (imasmim asati idam na hoti).
Cái này diệt, thì cái kia diệt (imassa nirodhà idam airujjhata)[3]. 
Theo nguyên tắc điều kiện tính, tương đối tính và tính ho tương tùy thuộc ấy, sự tiếp tục của đời sống và sự chấm dứt của nó được giải thích trong một công thức chi tiết gọi là duyên khởi, (nghĩa là sự sinh khởi có điều kiện hay duyên) gồm 12 yếu tố:
1- Vô minh (làm) duyên (cho) hành (những hoạt động cố ý hay nghiệp) (avijjàpaccayà samkhàvà).
2- Hành (làm) duyên (cho) thức (samkhàrapaccayà vinnànam).
3- Thức (làm) duyên (cho) danh sắc (những hiện tượng tâm lý và vật lý) (Vinnànapaccayà nàmarùpam).
4- Danh sắc (làm) duyên (cho) lục nhập (5 giác quan và ý thức) (Nàmarùpapaccayà salàyatanam).
5- Lục nhập (làm) duyên (cho) xúc (động chạm, tiếp xúc) (salàyatanapaccayà phasso).
6- Xúc (làm) duyên (cho) thọ (cảm giác) (phassapaccayà vedanà).
7- Thọ (làm) duyên (cho) ái (khao khát ham muốn) (vedanàpaccayàtanhà).
8- Ái (làm) duyên (cho) thủ (bám víu, giữ lấy) (Tanhapaccayà upàdànam).
9- Thủ (làm) duyên (cho) hũu (quá trình sinh ra và trơ thành) (upàdànapaccayà bhavo).
10- Hữu (làm) duyên (cho) sinh (sự sống, sinh ra) (Bhavapaccayà jàti).
11- Sinh (làm) duyên (cho) 
12- Lão (già) tử (chết) ưu bi khổ não (buồn lo đau đớn) (Jàtipaccayà jaràm maranam).
Đây là quá trình theo đó sự sống đã phát sinh, tồn tại và tiếp diễn. Nếu ta đảo ngược công thức lại, ta sẽ đi đến sự chấm dứt của quá trình:
Vô minh diệt thì hành diệt, hành diệt thì thức diệt, thức diệt thì danh sắc diệt, danh sắc diệt thì lục nhập diệt v.v.. cho đến khi sinh lão, tử, ưu bi khổ não... diệt.
Cần nhớ rõ một điều rằng mỗi yếu tố trên đây đều vừa là nhân vừa là quả, nó vừa bị định đoạt bởi (paticcasamuppanna), và vừa làm điều kiện cho (paticcasamuppàda)[4]. Bởi thế chúng đều là tương đối, phụ thuộc lẫn nhau và liên quan với nhau, không có cái gì là tuyệt đối hay biệt lập, do đó mà Phật giáo không công nhận có "nguyên nhân đầu tiên" như ta đã thay trước kia[5].  Duyên khởi nên xem như một vòng tròn, chứ không nên xem là một sợi xích[6]. 

Tin khác:
   Phật Học
HÒA THƯỢNG CHỦ TỊCH HĐTS THĂM VÀ THUYẾT GIẢNG TẠI TRƯỜNG HẠ TỈNH BÌNH DƯƠNG

Sáng ngày 19/6/2016 (nhằm 15/5/Al), tại Trường hạ Tổ Đình Hội Khánh hân hoan cung đón Hòa thượng Thích Thiện Nhơn- Chủ tịch HĐTS GHPGVN quang lâm thuyết giảng nhân mùa An cư PL 2560.

THÔNG BÁO NHẬN CHỨNG ĐIỆP ĐẠI GIỚI ĐÀN TRÍ TỊNH

Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương thông báo đến tất cả Giới tử thọ giới tại Đại giới đàn Trí Tịnh hãy đến Văn phòng BTS Phật giáo tỉnh Bình Dương, Chùa Hội Khánh, số 29 đường Chùa Hội Khánh, phường Phú Cường, thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương, nhận Chứng điệp thọ giới. Khi đi nhận nhớ đem theogiấy chứng nhận tạm thời và Chứng minh nhân dân, ĐT: 06503.914.999

BAN TÔN GIÁO TỈNH BÌNH DƯƠNG THÔNG BÁO TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA TỈNH NHÂN MÙA AN CƯ KIẾT HẠ

Nhân mùa an cư kiết hạ, Phật lịch 2560, dương lịch 2016, Ban Tôn giáo tỉnh Bình Dương vừa tổ chức đến thăm và thông báo tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh; phổ biến chính sách, pháp luật cho hơn 700 tăng, ni đang an cư kiết hạ của Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Bình Dương. Thay mặt Ban Tôn giáo tỉnh Bình Dương, ông Trần Đức Thịnh, Phó Giám đốc Sở Nội vụ, Trưởng Ban Tôn giáo tỉnh đã ân cần thăm hỏi tình hình sức khỏe, sự tu tập của các hành giả an cư; đánh giá cao sự tinh tấn tu tập của tăng, ni trong mùa an cư kiết hạ.

NGÀY BỐ TÁT ĐẦU TIÊN TRONG MÙA AN CƯ KIẾT HẠ PL 2560 TẠI TRƯỜNG HẠ HỘI KHÁNH TỈNH BÌNH DƯƠNG

Sáng nay 04/6/2016 (29/4/ Bính Thân) tại tại Hội trường Trung Tâm Văn Hóa Tượng Phật Nhập Niết Bàn chùa Hội Khánh, hân hoan cung đón HT. Thích Trí Quảng- Phó Pháp Chủ HĐCM GHPGVN thăm hỏi và sách tấn hành giả an cư nhân mùa An cư kiết hạ PL 2560- DL 2016.

CHÙA HUỆ MINH KHAI MẠC KHÓA TU MÙA HÈ LẦN VI CHỦ ĐỀ “TUỔI TRẺ HƯỚNG VỀ PHẬT PHÁP”

Váo lúc 15h ngày 3 tháng 6 năm 2016 (nhằm ngày 28 tháng 4 năm Bính Thân), chùa Huệ Minh, huyện Phú Giáo đã long trọng tổ chức buổi lễ khai mạc khóa tu mùa hè năm 2016 với chủ đề “Tuổi trẻ hướng về Phật pháp” trong không khí trang nghiêm và thanh tịnh, với sự tham gia của hơn 700 khóa sinh

ĐẠI LỄ PHẬT ĐẢN PL. 2560 TỈNH BÌNH DƯƠNG: TRANG NGHIÊM VÀ TRUYỀN THỐNG

Sáng nay, ngày 21-5-2016 (nhằm ngày 15.4 âm lịch), tại Lễ đài Phật đản Tượng Phật nhập Niết bàn chùa Hội Khánh, Đại lễ Phật đản PL. 2560 GHPGVN tỉnh Bình Dương đã diễn rat trang nghiêm và đậm đà các giá trị truyền thống.

RƯỚC KIỆU PHẬT ĐẢN SANH PL 2560 TỈNH BÌNH DƯƠNG: HÂN HOAN VÀ PHẤN KHỞI

Chiều ngày 20-6 (ngày 14.4 âm lịch), bầu trời quang đãng trong niềm vui hân hoan của đất trời và những người con Phật đang chuẩn bị diễu hành xe hoa và rước kiệu Phật Đản sanh chào mừng Đại lễ Phật Đản PL 2560.

LÃNH ĐẠO CHÁNH QUYỀN TỈNH BÌNH DƯƠNG và BAN TÔN GIÁO CHÍNH PHỦ THĂM CHÚC MỪNG ĐẠI LỄ PHẬT ĐẢN PL 2560

Sáng nay 16/5/2016 tại chùa Hội An, phường Hòa Phú, thành phố Thủ Dầu Một, vinh dự đón tiếp đoàn Lãnh đạo tỉnh Bình Dương: Ông Nguyễn Thanh Liêm- Ủy viên Thường vụ, Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy; Ông Đặng Minh Hưng- Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; Ông Huỳnh Văn Nhị- Chủ tịch UBMTTQVN tỉnh; Ông Trịnh Đức Tài- Phó Trưởng ban Văn hóa xã hội HĐND tỉnh; Ông Trần Đức Thịnh- Phó Giám đốc Sở Nội vụ, Trưởng Ban Tôn giáo tỉnh; Ông Bồ Văn Cúc- Trưởng phòng PA88 công an tỉnh Bình Dương và các vị trong đoàn đến thăm, chúc mừng Phật giáo tỉnh nhân Đại lễ Phật Đản PL 2560- DL 2016.

BAN TÔN GIÁO TỈNH BÌNH DƯƠNGTỔ CHỨC HỘI NGHỊ TUYÊN TRUYỀN VỀ BẦU CỬ ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI, HĐND CÁC CẤP NHIỆM KỲ 2016-2021 VÀ PHỔ BIẾN CHÍNH SÁCH, PHÁP LUẬT VỀ TÔN GIÁO CHO CHỨC SẮC CÁC TÔN

Ngày 09/5/2016, Ban Tôn giáo tỉnh Bình Dương vừa tổ chức Hội nghị tuyên truyền về cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIV, bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2016-2021 và phổ biến chính sách, pháp luật về tôn giáo cho trên 350 đại biểu là chức sắc các tôn giáo, đại diện người Hoa và đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh.

Hội nghị giao ban Phật giáo cụm miền Đông Nam bộ

Chiều ngày 19-4-2016, tại chùa Hội An- Văn phòng BTS GHPGVN tỉnh Bình Dương đã diễn ra Hội nghị giao ban Phật giáo cụm miền Đông Nam bộ (gồm Phật giáo các tỉnh: Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu, Tây Ninh, Bình Phước, Bình Dương).

van nghe chao mung hoi thao hoang phap 2011
Vững niềm tin Phật - Clip13
Xem thêm >>