Giáo Lý Vô Ngã

Cái mà người ta thường gọi là linh hồn, ngã hay cái tôi, là để ám chỉ một thực thể tuyệt đối, trường cửu trong con người, bản thể bất biến đằng sau thế giới hiện tượng hằng biến. Theo một vài tôn giáo, mỗi người có một linh hồn tách biệt như thế do Chúa tạo dựng, và linh hồn ấy sau khi chết sẽ vĩnh viễn sống trong địa ngục hay thiên đường. Số phận nó tùy thuộc vào sự phán xét của đấng sáng tạo ra nó.
Theo một vài tôn giáo khác, linh hồn ấy trải qua nhiều đời sống, cho đến khi nó hoàn toàn trong sạch và cuối cùng trở thành đồng nhất với Thượng đế hay Phạm thiên Brahman, Linh hồn phổ quát hay Àtman từ đấy nó phát xuất. Linh hồn hay nga trong con người là cái suy nghĩ, cảm giác, và nhận thưởng phạt về tất cả mọi hành vi thiện ác của nó. Một quan niệm như thế gọi là Ngã kiến.

Giáo Lý Vô Ngã

Phật giáo là tôn giáo độc nhất trong lịch sử tôn giáo nhân loại phủ nhận hiện hữu của một linh hồn, Ngã hay Àtman như thế. Theo giáo lý Phật, ngã kiến là một niềm tin sai lạc, không tương ứng với thực tại, và nó phát sinh những tư tưởng tai hại về "tôi" và "của tôi", dục vọng ích kỷ không biết chán, sự chấp thủ, sân hận, ác độc, kiêu căng ngã mạn, và những cấu uế ô nhiễm khác cùng nhiều rắc rối. Nó là nguồn gốc của mọi rối ren trên đời, từ những tranh chấp cá nhân cho đến chiến tranh giữa các dân toc. Tóm lại, tất cả mọi sự tác quái trên thế gian đều bắt nguồn từ quan niệm sai lạc này.
Có hai ý tưởng thâm căn cố đế trong tâm lý con người: tự vệ và tự tồn. Vì muốn tự vệ con người đã dựng nên Thượng đế để nương tựa, để được che chở, được an ninh bảo đảm, như một đứa trẻ nương tựa vào cha mẹ. Vì muốn tự tồn người ta đã sáng tạo ra ý tưởng về một linh hồn bất tử hay Atman sẽ sống mãi đến bất tận. Trong ngu si, yếu đuối, sợ hai, khát khao, người ta cần hai điều ấy để tự trấn an, tự vỗ về; vì lý do đó họ bám vào đấy một cách cuồng tín và hăng say.
Giáo lý Phật không dung dưỡng sự ngu si, yếu đuối, sợ hãi, khát khao ấy, mà cốt làm con người sáng mắt ra bằng cách trừ khử, tiêu diệt, nhổ tận gốc những thói này. Theo Phật giáo, những ý tưởng của chúng ta về thượng đế và linh hồn là sai lạc, trống rỗng. Mặc dù những ý tưởng ấy được phát triển sâu đậm, dệt thành những chủ thuyết, tất cả đều là những dự phóng  tinh vi của óc tưởng tượng được gói ghém trong một mớ danh từ triết lý và siêu hình phức tạp. Những ý tưởng này đã ăn sâu gốc rễ trong tâm lý con người, gần gũi thân thiết với họ đến nỗi họ không mong nghe, cũng không muốn hiểu một đạo lý nào ngược lại.
Đức Phật biết rõ điều ấy, ngài dạy rằng giáo lý của ngài "đi ngược dòng" (patisotagàmi), trái ngược với những dục vọng ích kỷ của con người. Bốn tuần lễ sau khi giác ngộ, ngồi dưới một gốc cổ thụ, ngài tự nhủ: "Ta đã thực chứng một sự thực sâu xa, khó thấy, khó hiểu... chỉ những bậc trí mới hiểu thấu. Những người bị đam mê chế ngự, bị vo minh vây phủ không thể nào thấy chân lý này, vì nó ngược dòng, nó cao siêu, sâu kín, tế nhị vàkhó nghĩ bàn."
Nghĩ thế, đức Phật đã do dự một lúc: "Có phải vô ích không nếu ta cố giảng giải cho thế gian Chân lý mà ta đã chứng nhập?" Rồi ngài so sánh thế gian như một ao sen: trong ấy có nhiều hoa còn ở dưới mặt nước, có những hoa khác chỉ vừa ló lên trên mặt nước, nhưng cũng có những bông hoa đã vươn lên khỏi mặt hồ và không còn đong chạm với nước. Cũng thế trong thế gian này, trình độ phát triển của con người khác nhau. Có một số người sẽ hiểu được Chân lý. Vì thế đức Phật quyết định giảng dạy chân lý ấy[1]. 
Lý Vô ngã là kết quả tự nhiên, la hệ luận của phân tích Ngũ uẩn và Duyên khởi (hay duyên sinh, paticca-samuppàda)[2]. 
Trong phần thảo luận về Diệu đế thứ nhất (Khổ đế, dukkha), chúng ta đã thấy cái mà ta gọi linh hồn hay cá thể được cấu tạo bởi năm uan, và khi phân tích kỹ năm uẩn ta không thấy có gì đằng sau chúng có thể gọi được là Tôi, Àtman hay Ngã, hay bất cứ bản thể trường tồn bất biến nào. Đấy là phương pháp phân tích. Ta cũng có kết quả tương tự khi xét kỹ luật duyên khởi, phương pháp tổng hợp, và theo luật này thì không có gì trên thế gian là tuyệt đối. Mọi sự vật (pháp) đều giới hạn, tương đối, và phụ thuộc lẫn nhau. Đây là thuyết tương đối của Phật giáo.
Trước khi thưc sự đi vào vấn đề Vô ngã, ta nên có một ý niệm sơ qua về luật duyên khởi. Nguyên tắc của lý thuyết này được tóm tắt trong một công thức gồm 4 dòng:
Cái này có, thì cái kia có (imasmim sati idamhoti).
Cái này sinh, thì cái kia sinh (imassuppàda idam uppajjati).
Cái này không, thì cái kia không (imasmim asati idam na hoti).
Cái này diệt, thì cái kia diệt (imassa nirodhà idam airujjhata)[3]. 
Theo nguyên tắc điều kiện tính, tương đối tính và tính ho tương tùy thuộc ấy, sự tiếp tục của đời sống và sự chấm dứt của nó được giải thích trong một công thức chi tiết gọi là duyên khởi, (nghĩa là sự sinh khởi có điều kiện hay duyên) gồm 12 yếu tố:
1- Vô minh (làm) duyên (cho) hành (những hoạt động cố ý hay nghiệp) (avijjàpaccayà samkhàvà).
2- Hành (làm) duyên (cho) thức (samkhàrapaccayà vinnànam).
3- Thức (làm) duyên (cho) danh sắc (những hiện tượng tâm lý và vật lý) (Vinnànapaccayà nàmarùpam).
4- Danh sắc (làm) duyên (cho) lục nhập (5 giác quan và ý thức) (Nàmarùpapaccayà salàyatanam).
5- Lục nhập (làm) duyên (cho) xúc (động chạm, tiếp xúc) (salàyatanapaccayà phasso).
6- Xúc (làm) duyên (cho) thọ (cảm giác) (phassapaccayà vedanà).
7- Thọ (làm) duyên (cho) ái (khao khát ham muốn) (vedanàpaccayàtanhà).
8- Ái (làm) duyên (cho) thủ (bám víu, giữ lấy) (Tanhapaccayà upàdànam).
9- Thủ (làm) duyên (cho) hũu (quá trình sinh ra và trơ thành) (upàdànapaccayà bhavo).
10- Hữu (làm) duyên (cho) sinh (sự sống, sinh ra) (Bhavapaccayà jàti).
11- Sinh (làm) duyên (cho) 
12- Lão (già) tử (chết) ưu bi khổ não (buồn lo đau đớn) (Jàtipaccayà jaràm maranam).
Đây là quá trình theo đó sự sống đã phát sinh, tồn tại và tiếp diễn. Nếu ta đảo ngược công thức lại, ta sẽ đi đến sự chấm dứt của quá trình:
Vô minh diệt thì hành diệt, hành diệt thì thức diệt, thức diệt thì danh sắc diệt, danh sắc diệt thì lục nhập diệt v.v.. cho đến khi sinh lão, tử, ưu bi khổ não... diệt.
Cần nhớ rõ một điều rằng mỗi yếu tố trên đây đều vừa là nhân vừa là quả, nó vừa bị định đoạt bởi (paticcasamuppanna), và vừa làm điều kiện cho (paticcasamuppàda)[4]. Bởi thế chúng đều là tương đối, phụ thuộc lẫn nhau và liên quan với nhau, không có cái gì là tuyệt đối hay biệt lập, do đó mà Phật giáo không công nhận có "nguyên nhân đầu tiên" như ta đã thay trước kia[5].  Duyên khởi nên xem như một vòng tròn, chứ không nên xem là một sợi xích[6]. 

Tin khác:
   Phật Học
HĐND tỉnh Bến Tre và HĐND tỉnh Long An thăm chùa Hội Khánh

Nhân dịp dự hội nghị giao ban Cụm Miền đông nam bộ và một số tỉnh thành khác, được diễn ra ở Bình Dương do Hội Đồng Nhân Dân tỉnh Bình Dương đăng cai tổ chức. Vào chiều ngày 31/10/214, các đoàn đã đến thăm chùa Hội Khánh, một di tích lịch sử cấp quốc gia. Các đoàn đến thắp nhang tưởng niệm Cụ Nguyễn Sinh Sắc, thân sinh Hồ Chủ Tịch và tham quan chiêm bái tượng Phật nhập Niết Bàn, pho tượng được xác lập kỷ lục là dài nhất Châu Á.

CHUYẾN VIẾNG THĂM, TRAO ĐỔI KINH NGHIỆM VÀ KHÁM BỆNH PHÁT QUÀ TẠI CHAMPASAK (LÀO)

Vào ngày 14-10-2014, đoàn UBMTTQVN tỉnh Bình Dương do Ông Huỳnh Văn Nhị, Ủy viên Thường vụ Tỉnh Ủy, chủ tịch UBMTTQVN tỉnh Bình Dương làm trưởng đoàn cùng với các Sở ban ngành thuộc thành viên MTTQ tỉnh đến hội đàm và ký kết bản thỏa thuận giữa Mặt Trận Lào xây dựng đất nước tỉnh Champasak và MTTQVN tỉnh Bình Dương giai đoạn 2014-2019.

Đoàn Hội Đồng Nhân Dân Tỉnh Hòa Bình Viếng Thăm Chùa Hội Khánh

Sáng nay 28-10-2014, đoàn lãnh đạo Hội Đồng Nhân Dân tỉnh Hòa Bình đến làm việc với Hội Đồng Nhân Dân tỉnh Bình Dương và thăm chùa Hội Khánh, một Di tích lịch sử văn hóa của tỉnh Bình Dương, một Danh lam cổ tự miền nam. Đoàn đến thắp hương Chánh Điện, thắp hương tưởng niệm cụ Nguyễn Sinh Sắc và tham quan chiêm bái tượng Phật Niết Bàn dài nhất Châu Á.

BTS GHPGVN tỉnh Bình Dương: Họp định kỳ tháng 10

Sáng ngày 25-10-2014, tại văn phòng Ban Trị sự tỉnh Bình Dương đã diễn ra cuộc họp định kỳ hàng tháng do Thượng tọa Thích Huệ Thông, Trưởng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương chủ trì cuộc họp. Về tham dự buổi họp gồm Ban Thường trực, các Ủy viên Ban Trị sự tỉnh, các trưởng ban chuyên ngành.

Hơn 60 món ăn chay gây quỹ xây dựng văn phòng Tỉnh hội tại chùa Hội An

Ngày chủ nhật 26-10, bà con Phật tử khắp nơi tụ tập về chùa Hội An, Thành phố mới Bình Dương để tham dự tiệc buffet chay. Một ngày hội ẩm thực thật sự với hơn 60 món ăn chay các loại.

Chùa Thiên Phước tổ chức lễ vu lan, mừng thọ 50 ông cha, bà mẹ

Sáng nay (ngày 23. 7 ÂL), chùa Thiên Phước đã tổ chức Lễ Vu lan PL.2558.

Hòa thượng Thích Trí Quảng: thuyết pháp tại đạo tràng An cư kiết hạ Bình Dương

Sáng nay (ngày 28-5), nhân kỳ bố tát An cư kiết hạ PL.2558, toàn thể Tăng chúng Bình Dương đã lắng nghe bài thuyết phái của Hòa thượng Thích Trí Quảng, Phó Chủ tịch HĐTS GHPGVN. Với trí tuệ bi mẫn, Hòa thượng đã truyền đạt kinh nghiệm hành trì tu học để được giải thoát.

GHPGVN tỉnh Bình Dương: 100 triệu đồng ủng hộ biển đảo

Với tinh thần yêu chuộng hoà bình thế giới, đồng bào Phật giáo Bình Dương bày tỏ sự phản đối với việc đặt giàn khoan HD 981 xâm chiếm trái phép đối với vùng lãnh hải Việt Nam; Phật giáo Bình ủng hộ mọi quyết sách, chiến lược của Đảng, Nhà nước trong việc bảo vệ toàn vẹn chủ quyền lãnh thổ Việt Nam...

Bế mạc Khóa tập huấn hoằng viên Khu vực miền Nam năm 2014

Sáng nay (ngày 3-5), Ban Tổ chức Khóa tập huấn hoằng pháp viên khu vực miền Nam trong khuôn khổ các hoạt động Đại lễ Phật đản PL.2558 do GHPGVN tỉnh Bình Dương phối hợp với Ban Hoằng pháp Trung ương tổ chức tại chùa Hội An, Trung tâm Thành phố mới Bình Dương.

Đại lễ Phật đản tại Bình Dương PL.2558: Quy mô tổ chức lớn nhất cả nước

Lúc 16 giờ, ngày 2-5, tại Vòng xoay Ngã 7 Trung tâm Thành phố mới Bình Dương, Đại lễ Phật đản PL 2558 – 2014 tại Bình Dương đã diễn ra hết sức trọng thể, trang nghiêm và hoành tráng.

van nghe chao mung hoi thao hoang phap 2011
Vững niềm tin Phật - Clip13
Xem thêm >>