Giáo Lý Vô Ngã

Cái mà người ta thường gọi là linh hồn, ngã hay cái tôi, là để ám chỉ một thực thể tuyệt đối, trường cửu trong con người, bản thể bất biến đằng sau thế giới hiện tượng hằng biến. Theo một vài tôn giáo, mỗi người có một linh hồn tách biệt như thế do Chúa tạo dựng, và linh hồn ấy sau khi chết sẽ vĩnh viễn sống trong địa ngục hay thiên đường. Số phận nó tùy thuộc vào sự phán xét của đấng sáng tạo ra nó.
Theo một vài tôn giáo khác, linh hồn ấy trải qua nhiều đời sống, cho đến khi nó hoàn toàn trong sạch và cuối cùng trở thành đồng nhất với Thượng đế hay Phạm thiên Brahman, Linh hồn phổ quát hay Àtman từ đấy nó phát xuất. Linh hồn hay nga trong con người là cái suy nghĩ, cảm giác, và nhận thưởng phạt về tất cả mọi hành vi thiện ác của nó. Một quan niệm như thế gọi là Ngã kiến.

Giáo Lý Vô Ngã

Phật giáo là tôn giáo độc nhất trong lịch sử tôn giáo nhân loại phủ nhận hiện hữu của một linh hồn, Ngã hay Àtman như thế. Theo giáo lý Phật, ngã kiến là một niềm tin sai lạc, không tương ứng với thực tại, và nó phát sinh những tư tưởng tai hại về "tôi" và "của tôi", dục vọng ích kỷ không biết chán, sự chấp thủ, sân hận, ác độc, kiêu căng ngã mạn, và những cấu uế ô nhiễm khác cùng nhiều rắc rối. Nó là nguồn gốc của mọi rối ren trên đời, từ những tranh chấp cá nhân cho đến chiến tranh giữa các dân toc. Tóm lại, tất cả mọi sự tác quái trên thế gian đều bắt nguồn từ quan niệm sai lạc này.
Có hai ý tưởng thâm căn cố đế trong tâm lý con người: tự vệ và tự tồn. Vì muốn tự vệ con người đã dựng nên Thượng đế để nương tựa, để được che chở, được an ninh bảo đảm, như một đứa trẻ nương tựa vào cha mẹ. Vì muốn tự tồn người ta đã sáng tạo ra ý tưởng về một linh hồn bất tử hay Atman sẽ sống mãi đến bất tận. Trong ngu si, yếu đuối, sợ hai, khát khao, người ta cần hai điều ấy để tự trấn an, tự vỗ về; vì lý do đó họ bám vào đấy một cách cuồng tín và hăng say.
Giáo lý Phật không dung dưỡng sự ngu si, yếu đuối, sợ hãi, khát khao ấy, mà cốt làm con người sáng mắt ra bằng cách trừ khử, tiêu diệt, nhổ tận gốc những thói này. Theo Phật giáo, những ý tưởng của chúng ta về thượng đế và linh hồn là sai lạc, trống rỗng. Mặc dù những ý tưởng ấy được phát triển sâu đậm, dệt thành những chủ thuyết, tất cả đều là những dự phóng  tinh vi của óc tưởng tượng được gói ghém trong một mớ danh từ triết lý và siêu hình phức tạp. Những ý tưởng này đã ăn sâu gốc rễ trong tâm lý con người, gần gũi thân thiết với họ đến nỗi họ không mong nghe, cũng không muốn hiểu một đạo lý nào ngược lại.
Đức Phật biết rõ điều ấy, ngài dạy rằng giáo lý của ngài "đi ngược dòng" (patisotagàmi), trái ngược với những dục vọng ích kỷ của con người. Bốn tuần lễ sau khi giác ngộ, ngồi dưới một gốc cổ thụ, ngài tự nhủ: "Ta đã thực chứng một sự thực sâu xa, khó thấy, khó hiểu... chỉ những bậc trí mới hiểu thấu. Những người bị đam mê chế ngự, bị vo minh vây phủ không thể nào thấy chân lý này, vì nó ngược dòng, nó cao siêu, sâu kín, tế nhị vàkhó nghĩ bàn."
Nghĩ thế, đức Phật đã do dự một lúc: "Có phải vô ích không nếu ta cố giảng giải cho thế gian Chân lý mà ta đã chứng nhập?" Rồi ngài so sánh thế gian như một ao sen: trong ấy có nhiều hoa còn ở dưới mặt nước, có những hoa khác chỉ vừa ló lên trên mặt nước, nhưng cũng có những bông hoa đã vươn lên khỏi mặt hồ và không còn đong chạm với nước. Cũng thế trong thế gian này, trình độ phát triển của con người khác nhau. Có một số người sẽ hiểu được Chân lý. Vì thế đức Phật quyết định giảng dạy chân lý ấy[1]. 
Lý Vô ngã là kết quả tự nhiên, la hệ luận của phân tích Ngũ uẩn và Duyên khởi (hay duyên sinh, paticca-samuppàda)[2]. 
Trong phần thảo luận về Diệu đế thứ nhất (Khổ đế, dukkha), chúng ta đã thấy cái mà ta gọi linh hồn hay cá thể được cấu tạo bởi năm uan, và khi phân tích kỹ năm uẩn ta không thấy có gì đằng sau chúng có thể gọi được là Tôi, Àtman hay Ngã, hay bất cứ bản thể trường tồn bất biến nào. Đấy là phương pháp phân tích. Ta cũng có kết quả tương tự khi xét kỹ luật duyên khởi, phương pháp tổng hợp, và theo luật này thì không có gì trên thế gian là tuyệt đối. Mọi sự vật (pháp) đều giới hạn, tương đối, và phụ thuộc lẫn nhau. Đây là thuyết tương đối của Phật giáo.
Trước khi thưc sự đi vào vấn đề Vô ngã, ta nên có một ý niệm sơ qua về luật duyên khởi. Nguyên tắc của lý thuyết này được tóm tắt trong một công thức gồm 4 dòng:
Cái này có, thì cái kia có (imasmim sati idamhoti).
Cái này sinh, thì cái kia sinh (imassuppàda idam uppajjati).
Cái này không, thì cái kia không (imasmim asati idam na hoti).
Cái này diệt, thì cái kia diệt (imassa nirodhà idam airujjhata)[3]. 
Theo nguyên tắc điều kiện tính, tương đối tính và tính ho tương tùy thuộc ấy, sự tiếp tục của đời sống và sự chấm dứt của nó được giải thích trong một công thức chi tiết gọi là duyên khởi, (nghĩa là sự sinh khởi có điều kiện hay duyên) gồm 12 yếu tố:
1- Vô minh (làm) duyên (cho) hành (những hoạt động cố ý hay nghiệp) (avijjàpaccayà samkhàvà).
2- Hành (làm) duyên (cho) thức (samkhàrapaccayà vinnànam).
3- Thức (làm) duyên (cho) danh sắc (những hiện tượng tâm lý và vật lý) (Vinnànapaccayà nàmarùpam).
4- Danh sắc (làm) duyên (cho) lục nhập (5 giác quan và ý thức) (Nàmarùpapaccayà salàyatanam).
5- Lục nhập (làm) duyên (cho) xúc (động chạm, tiếp xúc) (salàyatanapaccayà phasso).
6- Xúc (làm) duyên (cho) thọ (cảm giác) (phassapaccayà vedanà).
7- Thọ (làm) duyên (cho) ái (khao khát ham muốn) (vedanàpaccayàtanhà).
8- Ái (làm) duyên (cho) thủ (bám víu, giữ lấy) (Tanhapaccayà upàdànam).
9- Thủ (làm) duyên (cho) hũu (quá trình sinh ra và trơ thành) (upàdànapaccayà bhavo).
10- Hữu (làm) duyên (cho) sinh (sự sống, sinh ra) (Bhavapaccayà jàti).
11- Sinh (làm) duyên (cho) 
12- Lão (già) tử (chết) ưu bi khổ não (buồn lo đau đớn) (Jàtipaccayà jaràm maranam).
Đây là quá trình theo đó sự sống đã phát sinh, tồn tại và tiếp diễn. Nếu ta đảo ngược công thức lại, ta sẽ đi đến sự chấm dứt của quá trình:
Vô minh diệt thì hành diệt, hành diệt thì thức diệt, thức diệt thì danh sắc diệt, danh sắc diệt thì lục nhập diệt v.v.. cho đến khi sinh lão, tử, ưu bi khổ não... diệt.
Cần nhớ rõ một điều rằng mỗi yếu tố trên đây đều vừa là nhân vừa là quả, nó vừa bị định đoạt bởi (paticcasamuppanna), và vừa làm điều kiện cho (paticcasamuppàda)[4]. Bởi thế chúng đều là tương đối, phụ thuộc lẫn nhau và liên quan với nhau, không có cái gì là tuyệt đối hay biệt lập, do đó mà Phật giáo không công nhận có "nguyên nhân đầu tiên" như ta đã thay trước kia[5].  Duyên khởi nên xem như một vòng tròn, chứ không nên xem là một sợi xích[6]. 

Tin khác:
   Phật Học
CHƯ TÔN ĐỨC BAN THƯỜNG TRỰC HỘI ĐỒNG TRỊ SỰ GHPGVN- VĂN PHÒNG THƯỜNG TRỰC TWGH KHU VỰC PHÍA NAM ĐÓN TIẾP ĐOÀNHIỆP HỘI PHẬT GIÁO TRUNG QUỐC

Sáng ngày 21/12/2014 (30/10/ Giáp Ngọ), Ban Thường trực HĐTS GHPGVN tại Văn phòng 2 TƯGH khu vực Phía Nam hân hoan đón tiếp đoàn Hiệp Hội Phật Giáo Trung Quốc do HT. Thích Thường Tạng, phó Tổng Thư ký Hiệp hội Phật giáo Trung Quốc, trụ trì chùa Linh Quang (Bắc Kinh) dẫn đoàn.

LỄ RA MẮT TÂN BAN GIÁM HIỆU TRƯỜNG TRUNG CẤP PHẬT HỌC TỈNH BÌNH DƯƠNG

Sáng nay (20/12/2014) vào lúc 8:00 giờ, tại Hội trường Trung Tâm Văn Hóa Tượng Phật Nhập Niết Bàn đã long trọng diễn ra Lễ ra mắt Tân Ban Giám hiệu Trương Trung cấp Phật Học tỉnh Bình Dương Buổi lễ được diễn ra dưới sự chứng minh của TT. Thích Huệ Thông, Ủy viên Thường trực HĐTS, Phó Văn phòng 2 TW, Trưởng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương, Nguyên Hiệu trưởng Trường Trung cấp Phật học tỉnh Bình Dương , HT. Thích Thiện Duyên, Phó Trưởng ban Thường trực GHPGVN tỉnh Bình Dương, TT. Thích Minh Nghĩa, Phó Trưởng Ban trị sự kiêm Trưởng Ban Pháp Chế, TT. Thích Minh Thuấn, Phó Trưởng Ban Trị sự kiêm Trưởng Ban Hoằng Pháp tỉnh Bình Dươn, TT. Thích Minh Lực, Chánh Thư ký BTS GHPGVN tỉnh Bình Dương, cùng Chư Tôn đức Ban Thường trực GHPGVN tỉnh Bình Dương và Chư Tôn đức trong Ban Bảo ...

LỄ BỔ NHIỆM CHÙA ĐẠI LỘC SARNATH, VARANASI ẤN ĐỘ

Vào ngày 04/12/2014 lúc 9 giờ 30 phút, đoàn chư Tôn đức HĐTS GHPGVN cùng chư Tôn đức Tăng Ni và Phật tử gồm 176 vị do HT. Thích Thiện Nhơn, Chủ tịch HĐTS GHPGVN làm trưởng đoàn đã khởi hành chuyến công tác Phật sự và hành hương xứ Phật từ Sân Bay Tân Sơn Nhất (Việt Nam) đến Varanasi (Ấn Độ). Đoàn đã đến Varanasi vào lúc 12 giờ 30 phút cùng ngày, đến ngày 06/12/2014 cả đoàn cùng tham dự Đại lễ khánh thành chùa Đại Lộc và Bổ nhiệm Viện Chủ cũng như Trụ Trì chùa Đại Lộc tại Varanasi (Ấn Độ). Buổi lễ có sự chứng minh tham dự của HT. Thích Viên Minh thành viên HĐCM GHPGVN, HT Thích Thiện Nhơn chủ tịch HĐTS GHPGVN, HT. Thích Thiện Tâm phó Chủ tịch HĐTS GHPGVN, HT Thích Thiện Đức UVHĐTS, phó Ban Kiểm soát TW, phó BTS Thành Hội TPHCM, TT. Thích Huệ Thông ủy viên Ban Thường trực HĐTS ...

Bổ nhiệm tân nhân sự Ban Giám hiệu Trường Trung cấp Phật học tỉnh Bình Dương.

Vào năm 1995 Phật giáo tỉnh Sông Bé (nay là Bình Dương) đã mở trường Cơ Bản Phật Học, do HT Thích Minh Thiện làm Hiệu trưởng, TT Thích Huệ Thông làm Phó Hiệu Trưởng học vụ, đã chiêu sinh khóa I, với gần 200 Tăng Ni sinh theo học.

HỌP BAN TRỊ SỰ TỈNH THÁNG 11/2014

Sáng nay 23/10/2014, tại Văn phòng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương diễn ra cuộc họp theo thông lệ định kỳ hàng tháng, với sự có mặt đông đủ của Ban Thường trực, các Ủy viên BTS tỉnh và các Trưởng ban chuyên ngành, và các BTS huyện- thị- thành. Cuộc họp được diễn ra dưới sự chủ trì của TT Thích Huệ Thông, trưởng BTS GHPGVN tỉnh Bình Dương.

Nghĩ gì về những bức ảnh sai sự thật về Thiền viện Trúc Lâm Thanh Nguyên?

Sáng ngày 17-11-2014, sau khi nhận được công văn của Thiền viện Trúc Lâm Thanh Nguyên về những thông tin sai lệch đăng tải trên mạng xã hội, Ban Thông tin và Truyền thông GHPGVN do Đại đức Thích Trúc Thái Minh, Phó Ban Thông tin Truyền thông TWGHPGVN đi cùng có BTV- chương trình chuyển động 24h Đài truyền hình Việt Nam Nguyễn Thị Thúy Hằng, cùng với Ban Thường trực GHPGVN tỉnh Bình Dương gồm có HT. Thích Thiện Duyên, Ủy viên HĐTS GHPGVN, Phó Trưởng ban Thường trực, Trưởng ban Thông tin Truyền thông GHPGVN tỉnh Bình Dương; TT. Thích Minh Nghĩa, Phó Ban Trị Sự, Trưởng Ban Pháp chế GHPGVN tỉnh Bình Dương; ĐĐ. Thích Minh Lực, Chánh Thư ký Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương; ĐĐ. Thích Thích Chơn Phát, Trưởng Ban Giáo dục Tăng ni GHPGVN tỉnh Bình Dương;ĐĐ. Thích Thiện Hưng, Chánh Văn phòng Ban Trị sự ...

CHÚC MỪNG NHÂN KỶ NIỆM 84 NĂM NGÀY THÀNH LẬP MTDTTNVN

Nhân kỷ niệm 84 năm ngày thành lập Mặt Trận Dân Tộc thống nhất Việt Nam, nay là MTTQVN. Vào lúc 15 giờ ngày 17/11/2014, Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Q. Chủ tịch HĐTS GHPGVN đến chúc mừng Văn phòng TWMTTQVN ( khu vực phía Nam), cùng đi với Hòa thượng có Thượng tọa Thích Huệ Thông, Ủy viên Thường trực HĐTS, phó Văn phòng II TWGH.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh bị xuất huyết não, đang chăm sóc đặc biệt

Thiền sư Thích Nhất Hạnh vừa trải qua tình trạng xuất huyết não khá nghiêm trọng và đang được chăm sóc đặc biệt tại bệnh viện ở Bordeaux (Pháp).

Niềm vui cùng ăn chay

Hằng năm, bà con yêu thích ẩm thực chay lại cùng nhau hội tụ về tham dự tiệc buffet chay do GHPGVN tỉnh Bình Dương tổ chức. Năm nay chương trình tổ chức với hai điểm là chùa Hội An (TP mới Bình Dương) và Nhà hát Mỹ Phước (TX. Bến Cát).

Chùa Phước Thạnh đúc Đại hồng chung

Ngày 2-11 (nhằm ngày 10.9 Giáp Ngọ), chùa Phước Thạnh (phường Định Hòa, TP. Thủ Dầu Một) đã tổ chức lễ rót đồng đúc Đại hồng chung.

van nghe chao mung hoi thao hoang phap 2011
Vững niềm tin Phật - Clip13
Xem thêm >>