Giáo Lý Vô Ngã

Cái mà người ta thường gọi là linh hồn, ngã hay cái tôi, là để ám chỉ một thực thể tuyệt đối, trường cửu trong con người, bản thể bất biến đằng sau thế giới hiện tượng hằng biến. Theo một vài tôn giáo, mỗi người có một linh hồn tách biệt như thế do Chúa tạo dựng, và linh hồn ấy sau khi chết sẽ vĩnh viễn sống trong địa ngục hay thiên đường. Số phận nó tùy thuộc vào sự phán xét của đấng sáng tạo ra nó.
Theo một vài tôn giáo khác, linh hồn ấy trải qua nhiều đời sống, cho đến khi nó hoàn toàn trong sạch và cuối cùng trở thành đồng nhất với Thượng đế hay Phạm thiên Brahman, Linh hồn phổ quát hay Àtman từ đấy nó phát xuất. Linh hồn hay nga trong con người là cái suy nghĩ, cảm giác, và nhận thưởng phạt về tất cả mọi hành vi thiện ác của nó. Một quan niệm như thế gọi là Ngã kiến.

Giáo Lý Vô Ngã

Phật giáo là tôn giáo độc nhất trong lịch sử tôn giáo nhân loại phủ nhận hiện hữu của một linh hồn, Ngã hay Àtman như thế. Theo giáo lý Phật, ngã kiến là một niềm tin sai lạc, không tương ứng với thực tại, và nó phát sinh những tư tưởng tai hại về "tôi" và "của tôi", dục vọng ích kỷ không biết chán, sự chấp thủ, sân hận, ác độc, kiêu căng ngã mạn, và những cấu uế ô nhiễm khác cùng nhiều rắc rối. Nó là nguồn gốc của mọi rối ren trên đời, từ những tranh chấp cá nhân cho đến chiến tranh giữa các dân toc. Tóm lại, tất cả mọi sự tác quái trên thế gian đều bắt nguồn từ quan niệm sai lạc này.
Có hai ý tưởng thâm căn cố đế trong tâm lý con người: tự vệ và tự tồn. Vì muốn tự vệ con người đã dựng nên Thượng đế để nương tựa, để được che chở, được an ninh bảo đảm, như một đứa trẻ nương tựa vào cha mẹ. Vì muốn tự tồn người ta đã sáng tạo ra ý tưởng về một linh hồn bất tử hay Atman sẽ sống mãi đến bất tận. Trong ngu si, yếu đuối, sợ hai, khát khao, người ta cần hai điều ấy để tự trấn an, tự vỗ về; vì lý do đó họ bám vào đấy một cách cuồng tín và hăng say.
Giáo lý Phật không dung dưỡng sự ngu si, yếu đuối, sợ hãi, khát khao ấy, mà cốt làm con người sáng mắt ra bằng cách trừ khử, tiêu diệt, nhổ tận gốc những thói này. Theo Phật giáo, những ý tưởng của chúng ta về thượng đế và linh hồn là sai lạc, trống rỗng. Mặc dù những ý tưởng ấy được phát triển sâu đậm, dệt thành những chủ thuyết, tất cả đều là những dự phóng  tinh vi của óc tưởng tượng được gói ghém trong một mớ danh từ triết lý và siêu hình phức tạp. Những ý tưởng này đã ăn sâu gốc rễ trong tâm lý con người, gần gũi thân thiết với họ đến nỗi họ không mong nghe, cũng không muốn hiểu một đạo lý nào ngược lại.
Đức Phật biết rõ điều ấy, ngài dạy rằng giáo lý của ngài "đi ngược dòng" (patisotagàmi), trái ngược với những dục vọng ích kỷ của con người. Bốn tuần lễ sau khi giác ngộ, ngồi dưới một gốc cổ thụ, ngài tự nhủ: "Ta đã thực chứng một sự thực sâu xa, khó thấy, khó hiểu... chỉ những bậc trí mới hiểu thấu. Những người bị đam mê chế ngự, bị vo minh vây phủ không thể nào thấy chân lý này, vì nó ngược dòng, nó cao siêu, sâu kín, tế nhị vàkhó nghĩ bàn."
Nghĩ thế, đức Phật đã do dự một lúc: "Có phải vô ích không nếu ta cố giảng giải cho thế gian Chân lý mà ta đã chứng nhập?" Rồi ngài so sánh thế gian như một ao sen: trong ấy có nhiều hoa còn ở dưới mặt nước, có những hoa khác chỉ vừa ló lên trên mặt nước, nhưng cũng có những bông hoa đã vươn lên khỏi mặt hồ và không còn đong chạm với nước. Cũng thế trong thế gian này, trình độ phát triển của con người khác nhau. Có một số người sẽ hiểu được Chân lý. Vì thế đức Phật quyết định giảng dạy chân lý ấy[1]. 
Lý Vô ngã là kết quả tự nhiên, la hệ luận của phân tích Ngũ uẩn và Duyên khởi (hay duyên sinh, paticca-samuppàda)[2]. 
Trong phần thảo luận về Diệu đế thứ nhất (Khổ đế, dukkha), chúng ta đã thấy cái mà ta gọi linh hồn hay cá thể được cấu tạo bởi năm uan, và khi phân tích kỹ năm uẩn ta không thấy có gì đằng sau chúng có thể gọi được là Tôi, Àtman hay Ngã, hay bất cứ bản thể trường tồn bất biến nào. Đấy là phương pháp phân tích. Ta cũng có kết quả tương tự khi xét kỹ luật duyên khởi, phương pháp tổng hợp, và theo luật này thì không có gì trên thế gian là tuyệt đối. Mọi sự vật (pháp) đều giới hạn, tương đối, và phụ thuộc lẫn nhau. Đây là thuyết tương đối của Phật giáo.
Trước khi thưc sự đi vào vấn đề Vô ngã, ta nên có một ý niệm sơ qua về luật duyên khởi. Nguyên tắc của lý thuyết này được tóm tắt trong một công thức gồm 4 dòng:
Cái này có, thì cái kia có (imasmim sati idamhoti).
Cái này sinh, thì cái kia sinh (imassuppàda idam uppajjati).
Cái này không, thì cái kia không (imasmim asati idam na hoti).
Cái này diệt, thì cái kia diệt (imassa nirodhà idam airujjhata)[3]. 
Theo nguyên tắc điều kiện tính, tương đối tính và tính ho tương tùy thuộc ấy, sự tiếp tục của đời sống và sự chấm dứt của nó được giải thích trong một công thức chi tiết gọi là duyên khởi, (nghĩa là sự sinh khởi có điều kiện hay duyên) gồm 12 yếu tố:
1- Vô minh (làm) duyên (cho) hành (những hoạt động cố ý hay nghiệp) (avijjàpaccayà samkhàvà).
2- Hành (làm) duyên (cho) thức (samkhàrapaccayà vinnànam).
3- Thức (làm) duyên (cho) danh sắc (những hiện tượng tâm lý và vật lý) (Vinnànapaccayà nàmarùpam).
4- Danh sắc (làm) duyên (cho) lục nhập (5 giác quan và ý thức) (Nàmarùpapaccayà salàyatanam).
5- Lục nhập (làm) duyên (cho) xúc (động chạm, tiếp xúc) (salàyatanapaccayà phasso).
6- Xúc (làm) duyên (cho) thọ (cảm giác) (phassapaccayà vedanà).
7- Thọ (làm) duyên (cho) ái (khao khát ham muốn) (vedanàpaccayàtanhà).
8- Ái (làm) duyên (cho) thủ (bám víu, giữ lấy) (Tanhapaccayà upàdànam).
9- Thủ (làm) duyên (cho) hũu (quá trình sinh ra và trơ thành) (upàdànapaccayà bhavo).
10- Hữu (làm) duyên (cho) sinh (sự sống, sinh ra) (Bhavapaccayà jàti).
11- Sinh (làm) duyên (cho) 
12- Lão (già) tử (chết) ưu bi khổ não (buồn lo đau đớn) (Jàtipaccayà jaràm maranam).
Đây là quá trình theo đó sự sống đã phát sinh, tồn tại và tiếp diễn. Nếu ta đảo ngược công thức lại, ta sẽ đi đến sự chấm dứt của quá trình:
Vô minh diệt thì hành diệt, hành diệt thì thức diệt, thức diệt thì danh sắc diệt, danh sắc diệt thì lục nhập diệt v.v.. cho đến khi sinh lão, tử, ưu bi khổ não... diệt.
Cần nhớ rõ một điều rằng mỗi yếu tố trên đây đều vừa là nhân vừa là quả, nó vừa bị định đoạt bởi (paticcasamuppanna), và vừa làm điều kiện cho (paticcasamuppàda)[4]. Bởi thế chúng đều là tương đối, phụ thuộc lẫn nhau và liên quan với nhau, không có cái gì là tuyệt đối hay biệt lập, do đó mà Phật giáo không công nhận có "nguyên nhân đầu tiên" như ta đã thay trước kia[5].  Duyên khởi nên xem như một vòng tròn, chứ không nên xem là một sợi xích[6]. 

Tin khác:
   Phật Học
Hội Nghị Tổng Kết cuối năm của Ban Trị sự GHPGVN thành phố Thủ Dầu Một

Sáng ngày 16/01/2015 (nhằm ngày 26/11/ Giáp Ngọ), tại văn phòng BTS GHPGVN thành phố Thủ Dầu Một ( chùa Phước An), phường Phú Hòa, Tp. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương đã trọng thể diễn ra buổi lễ tổng kết công tác Phật sự năm 2014 và phương hướng hoạt động năm 2015.

Lễ Tổng Kết Khóa Tu Một Ngày An Lạc Chùa Thiên Quang

Sáng ngày 25/01/2015, tại chùa Thiên Quang, phường Đông Hòa, thị xã Dĩ An tỉnh Bình Dương đã diễn ra lễ tổng kết khóa tu một ngày an lạc cho khoảng hơn 600 người khiếm thị, câm điếc và khoảng 500 Phật tử thuộc đạo tràng tu học chùa Thiên Quang.

Lễ Húy Kỵ Tưởng Niệm Tôn Sư Trưởng Lão Hòa Thượng Hồng Tôi- Thiện Tường (1890-1959) đời thứ 40 Dòng Lâm Tế Gia Phổ

Vào ngày 21/11/ Giáp Ngọ, tại chùa Minh Đạo quận 3, TP Hồ Chí Minh, HT. Thích Thiện Nhơn Q. Chủ tịch HĐTS trụ trì chùa Minh Đạo, cùng môn đồ pháp phái long trọng tổ chức lễ Húy kỵ tưởng niệm Tôn sư Trưỡng lão Hòa thượng Hồng Tôi- Thiện Tường đời thứ 40 nối pháp truyền thừa dòng Lâm tế gia phổ.

ĐẠI LỄ KHÁNH THÀNH CHÙA TỈNH HỘI (TRỤ SỞ GHPGVN TỈNH ĐỒNG NAI)

Sáng ngày 10/01/ 2015 (nhằm ngày 20/11/Giáp ngọ), Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Đồng Nai long trọng cử hành Đại lễ khánh thành chùa Tỉnh Hội- Trụ sở GHPGVN tỉnh Đồng Nai thuộc ấp Nhất hòa, xã Hiệp hòa, thành phố Biên Hòa tỉnh Đồng Nai.

KỶ NIỆM CHUYẾN TỪ THIỆN TẠI CAMPUCHIA

Vào ngày 01/01/2015, Ban Từ thiện GHPGVN tỉnh Bình Dương cùng với Hội Chữ Thập Đỏ tỉnh Bình Dương phối hợp tổ chức chuyến thăm tặng quà cho đồng bào nghèo ở Huyện Chanh Đonl Caol (Phnom Penh-CamPuChia). Về phía Phật Giáo tỉnh có: HT. Thích Thiện Duyên-Phó Trưởng Ban Thường trực BTS GHPGVN tỉnh Bình Dương, TT. Thích Minh Thuấn- Phó Ban Trị sự, TT. Thích Thiện Châu-Ủy viên Thường trực BTS, TT. Thích Thiện An- Ủy viên BTS, TT. Thích Nhựt Huệ, ĐĐ Thích Thiện Thọ, Ni sư Thích nữ Pháp Như- Trưởng Ban Từ thiện, NS. Thích nữ Như Định, NS. Thích nữ Huệ Tuyến, SC. Thích nữ An Lượng, SC. Thích nữ Diệu Hòa cùng Chư tôn đức Tăng, Ni Ban Từ Thiện GHPGVN tỉnh Bình Dương và Phật tử. Về phía Chánh quyền Tỉnh có Bà Trần Thị Liên- chủ tịch Hội Chữ Thập Đỏ, Ông Trần Đức Thịnh- Trưởng Ban ...

HỌP BAN TRỊ SỰ GHPGVN TỈNH BÌNH DƯƠNG THÁNG 12/2014

Sau khi buổi lễ kết thúc thành công tốt đẹp vào lúc 9 giờ trong niềm hoan hỷ của những người con Phật, sau đó là cuộc họp định kỳ hàng tháng của Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương do Thượng tọa Thích Huệ Thông, Trưởng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương chủ trì cuộc họp. Về tham dự buổi họp gồm Ban Thường trực, các Ủy viên Ban Trị sự tỉnh, các Trưởng ban chuyên ngành, Ban Trị sự các Huyện-Thị-Thành.

Đại lễ tưởng niệm lần thứ 706 Đức vua - Phật Hoàng trần Nhân Tông nhập Niết Bàn Ngày 01/11/ Mậu Thân (1308) – 01/11/ Giáp Ngọ (2014)

Để tôn vinh những công đức của Đức vua – Phật hoàng Trần Nhân Tông đối với dân tộc và đạo pháp. Sáng ngày 01/11/ Giáp Ngọ (22/12/2014) Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương, tổ chức Đại lễ tưởng niệm lần thứ 706 Đức vua - Phật Hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết Bàn, ngày 01/11/ Mậu Thân (1308) – 01/11/ Giáp Ngọ (2014) tại hội trường Trung tâm Văn hóa Phập nhập Niết bàn – chùa Hội Khánh, tỉnh Bình Dương.

CHƯ TÔN ĐỨC BAN THƯỜNG TRỰC HỘI ĐỒNG TRỊ SỰ GHPGVN- VĂN PHÒNG THƯỜNG TRỰC TWGH KHU VỰC PHÍA NAM ĐÓN TIẾP ĐOÀNHIỆP HỘI PHẬT GIÁO TRUNG QUỐC

Sáng ngày 21/12/2014 (30/10/ Giáp Ngọ), Ban Thường trực HĐTS GHPGVN tại Văn phòng 2 TƯGH khu vực Phía Nam hân hoan đón tiếp đoàn Hiệp Hội Phật Giáo Trung Quốc do HT. Thích Thường Tạng, phó Tổng Thư ký Hiệp hội Phật giáo Trung Quốc, trụ trì chùa Linh Quang (Bắc Kinh) dẫn đoàn.

LỄ RA MẮT TÂN BAN GIÁM HIỆU TRƯỜNG TRUNG CẤP PHẬT HỌC TỈNH BÌNH DƯƠNG

Sáng nay (20/12/2014) vào lúc 8:00 giờ, tại Hội trường Trung Tâm Văn Hóa Tượng Phật Nhập Niết Bàn đã long trọng diễn ra Lễ ra mắt Tân Ban Giám hiệu Trương Trung cấp Phật Học tỉnh Bình Dương Buổi lễ được diễn ra dưới sự chứng minh của TT. Thích Huệ Thông, Ủy viên Thường trực HĐTS, Phó Văn phòng 2 TW, Trưởng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương, Nguyên Hiệu trưởng Trường Trung cấp Phật học tỉnh Bình Dương , HT. Thích Thiện Duyên, Phó Trưởng ban Thường trực GHPGVN tỉnh Bình Dương, TT. Thích Minh Nghĩa, Phó Trưởng Ban trị sự kiêm Trưởng Ban Pháp Chế, TT. Thích Minh Thuấn, Phó Trưởng Ban Trị sự kiêm Trưởng Ban Hoằng Pháp tỉnh Bình Dươn, TT. Thích Minh Lực, Chánh Thư ký BTS GHPGVN tỉnh Bình Dương, cùng Chư Tôn đức Ban Thường trực GHPGVN tỉnh Bình Dương và Chư Tôn đức trong Ban Bảo ...

LỄ BỔ NHIỆM CHÙA ĐẠI LỘC SARNATH, VARANASI ẤN ĐỘ

Vào ngày 04/12/2014 lúc 9 giờ 30 phút, đoàn chư Tôn đức HĐTS GHPGVN cùng chư Tôn đức Tăng Ni và Phật tử gồm 176 vị do HT. Thích Thiện Nhơn, Chủ tịch HĐTS GHPGVN làm trưởng đoàn đã khởi hành chuyến công tác Phật sự và hành hương xứ Phật từ Sân Bay Tân Sơn Nhất (Việt Nam) đến Varanasi (Ấn Độ). Đoàn đã đến Varanasi vào lúc 12 giờ 30 phút cùng ngày, đến ngày 06/12/2014 cả đoàn cùng tham dự Đại lễ khánh thành chùa Đại Lộc và Bổ nhiệm Viện Chủ cũng như Trụ Trì chùa Đại Lộc tại Varanasi (Ấn Độ). Buổi lễ có sự chứng minh tham dự của HT. Thích Viên Minh thành viên HĐCM GHPGVN, HT Thích Thiện Nhơn chủ tịch HĐTS GHPGVN, HT. Thích Thiện Tâm phó Chủ tịch HĐTS GHPGVN, HT Thích Thiện Đức UVHĐTS, phó Ban Kiểm soát TW, phó BTS Thành Hội TPHCM, TT. Thích Huệ Thông ủy viên Ban Thường trực HĐTS ...

van nghe chao mung hoi thao hoang phap 2011
Vững niềm tin Phật - Clip13
Xem thêm >>