Giáo Lý Vô Ngã

Cái mà người ta thường gọi là linh hồn, ngã hay cái tôi, là để ám chỉ một thực thể tuyệt đối, trường cửu trong con người, bản thể bất biến đằng sau thế giới hiện tượng hằng biến. Theo một vài tôn giáo, mỗi người có một linh hồn tách biệt như thế do Chúa tạo dựng, và linh hồn ấy sau khi chết sẽ vĩnh viễn sống trong địa ngục hay thiên đường. Số phận nó tùy thuộc vào sự phán xét của đấng sáng tạo ra nó.
Theo một vài tôn giáo khác, linh hồn ấy trải qua nhiều đời sống, cho đến khi nó hoàn toàn trong sạch và cuối cùng trở thành đồng nhất với Thượng đế hay Phạm thiên Brahman, Linh hồn phổ quát hay Àtman từ đấy nó phát xuất. Linh hồn hay nga trong con người là cái suy nghĩ, cảm giác, và nhận thưởng phạt về tất cả mọi hành vi thiện ác của nó. Một quan niệm như thế gọi là Ngã kiến.

Giáo Lý Vô Ngã

Phật giáo là tôn giáo độc nhất trong lịch sử tôn giáo nhân loại phủ nhận hiện hữu của một linh hồn, Ngã hay Àtman như thế. Theo giáo lý Phật, ngã kiến là một niềm tin sai lạc, không tương ứng với thực tại, và nó phát sinh những tư tưởng tai hại về "tôi" và "của tôi", dục vọng ích kỷ không biết chán, sự chấp thủ, sân hận, ác độc, kiêu căng ngã mạn, và những cấu uế ô nhiễm khác cùng nhiều rắc rối. Nó là nguồn gốc của mọi rối ren trên đời, từ những tranh chấp cá nhân cho đến chiến tranh giữa các dân toc. Tóm lại, tất cả mọi sự tác quái trên thế gian đều bắt nguồn từ quan niệm sai lạc này.
Có hai ý tưởng thâm căn cố đế trong tâm lý con người: tự vệ và tự tồn. Vì muốn tự vệ con người đã dựng nên Thượng đế để nương tựa, để được che chở, được an ninh bảo đảm, như một đứa trẻ nương tựa vào cha mẹ. Vì muốn tự tồn người ta đã sáng tạo ra ý tưởng về một linh hồn bất tử hay Atman sẽ sống mãi đến bất tận. Trong ngu si, yếu đuối, sợ hai, khát khao, người ta cần hai điều ấy để tự trấn an, tự vỗ về; vì lý do đó họ bám vào đấy một cách cuồng tín và hăng say.
Giáo lý Phật không dung dưỡng sự ngu si, yếu đuối, sợ hãi, khát khao ấy, mà cốt làm con người sáng mắt ra bằng cách trừ khử, tiêu diệt, nhổ tận gốc những thói này. Theo Phật giáo, những ý tưởng của chúng ta về thượng đế và linh hồn là sai lạc, trống rỗng. Mặc dù những ý tưởng ấy được phát triển sâu đậm, dệt thành những chủ thuyết, tất cả đều là những dự phóng  tinh vi của óc tưởng tượng được gói ghém trong một mớ danh từ triết lý và siêu hình phức tạp. Những ý tưởng này đã ăn sâu gốc rễ trong tâm lý con người, gần gũi thân thiết với họ đến nỗi họ không mong nghe, cũng không muốn hiểu một đạo lý nào ngược lại.
Đức Phật biết rõ điều ấy, ngài dạy rằng giáo lý của ngài "đi ngược dòng" (patisotagàmi), trái ngược với những dục vọng ích kỷ của con người. Bốn tuần lễ sau khi giác ngộ, ngồi dưới một gốc cổ thụ, ngài tự nhủ: "Ta đã thực chứng một sự thực sâu xa, khó thấy, khó hiểu... chỉ những bậc trí mới hiểu thấu. Những người bị đam mê chế ngự, bị vo minh vây phủ không thể nào thấy chân lý này, vì nó ngược dòng, nó cao siêu, sâu kín, tế nhị vàkhó nghĩ bàn."
Nghĩ thế, đức Phật đã do dự một lúc: "Có phải vô ích không nếu ta cố giảng giải cho thế gian Chân lý mà ta đã chứng nhập?" Rồi ngài so sánh thế gian như một ao sen: trong ấy có nhiều hoa còn ở dưới mặt nước, có những hoa khác chỉ vừa ló lên trên mặt nước, nhưng cũng có những bông hoa đã vươn lên khỏi mặt hồ và không còn đong chạm với nước. Cũng thế trong thế gian này, trình độ phát triển của con người khác nhau. Có một số người sẽ hiểu được Chân lý. Vì thế đức Phật quyết định giảng dạy chân lý ấy[1]. 
Lý Vô ngã là kết quả tự nhiên, la hệ luận của phân tích Ngũ uẩn và Duyên khởi (hay duyên sinh, paticca-samuppàda)[2]. 
Trong phần thảo luận về Diệu đế thứ nhất (Khổ đế, dukkha), chúng ta đã thấy cái mà ta gọi linh hồn hay cá thể được cấu tạo bởi năm uan, và khi phân tích kỹ năm uẩn ta không thấy có gì đằng sau chúng có thể gọi được là Tôi, Àtman hay Ngã, hay bất cứ bản thể trường tồn bất biến nào. Đấy là phương pháp phân tích. Ta cũng có kết quả tương tự khi xét kỹ luật duyên khởi, phương pháp tổng hợp, và theo luật này thì không có gì trên thế gian là tuyệt đối. Mọi sự vật (pháp) đều giới hạn, tương đối, và phụ thuộc lẫn nhau. Đây là thuyết tương đối của Phật giáo.
Trước khi thưc sự đi vào vấn đề Vô ngã, ta nên có một ý niệm sơ qua về luật duyên khởi. Nguyên tắc của lý thuyết này được tóm tắt trong một công thức gồm 4 dòng:
Cái này có, thì cái kia có (imasmim sati idamhoti).
Cái này sinh, thì cái kia sinh (imassuppàda idam uppajjati).
Cái này không, thì cái kia không (imasmim asati idam na hoti).
Cái này diệt, thì cái kia diệt (imassa nirodhà idam airujjhata)[3]. 
Theo nguyên tắc điều kiện tính, tương đối tính và tính ho tương tùy thuộc ấy, sự tiếp tục của đời sống và sự chấm dứt của nó được giải thích trong một công thức chi tiết gọi là duyên khởi, (nghĩa là sự sinh khởi có điều kiện hay duyên) gồm 12 yếu tố:
1- Vô minh (làm) duyên (cho) hành (những hoạt động cố ý hay nghiệp) (avijjàpaccayà samkhàvà).
2- Hành (làm) duyên (cho) thức (samkhàrapaccayà vinnànam).
3- Thức (làm) duyên (cho) danh sắc (những hiện tượng tâm lý và vật lý) (Vinnànapaccayà nàmarùpam).
4- Danh sắc (làm) duyên (cho) lục nhập (5 giác quan và ý thức) (Nàmarùpapaccayà salàyatanam).
5- Lục nhập (làm) duyên (cho) xúc (động chạm, tiếp xúc) (salàyatanapaccayà phasso).
6- Xúc (làm) duyên (cho) thọ (cảm giác) (phassapaccayà vedanà).
7- Thọ (làm) duyên (cho) ái (khao khát ham muốn) (vedanàpaccayàtanhà).
8- Ái (làm) duyên (cho) thủ (bám víu, giữ lấy) (Tanhapaccayà upàdànam).
9- Thủ (làm) duyên (cho) hũu (quá trình sinh ra và trơ thành) (upàdànapaccayà bhavo).
10- Hữu (làm) duyên (cho) sinh (sự sống, sinh ra) (Bhavapaccayà jàti).
11- Sinh (làm) duyên (cho) 
12- Lão (già) tử (chết) ưu bi khổ não (buồn lo đau đớn) (Jàtipaccayà jaràm maranam).
Đây là quá trình theo đó sự sống đã phát sinh, tồn tại và tiếp diễn. Nếu ta đảo ngược công thức lại, ta sẽ đi đến sự chấm dứt của quá trình:
Vô minh diệt thì hành diệt, hành diệt thì thức diệt, thức diệt thì danh sắc diệt, danh sắc diệt thì lục nhập diệt v.v.. cho đến khi sinh lão, tử, ưu bi khổ não... diệt.
Cần nhớ rõ một điều rằng mỗi yếu tố trên đây đều vừa là nhân vừa là quả, nó vừa bị định đoạt bởi (paticcasamuppanna), và vừa làm điều kiện cho (paticcasamuppàda)[4]. Bởi thế chúng đều là tương đối, phụ thuộc lẫn nhau và liên quan với nhau, không có cái gì là tuyệt đối hay biệt lập, do đó mà Phật giáo không công nhận có "nguyên nhân đầu tiên" như ta đã thay trước kia[5].  Duyên khởi nên xem như một vòng tròn, chứ không nên xem là một sợi xích[6]. 

Tin khác:
   Phật Học
Hội nghị giao ban Phật giáo cụm miền Đông Nam bộ

Chiều ngày 19-4-2016, tại chùa Hội An- Văn phòng BTS GHPGVN tỉnh Bình Dương đã diễn ra Hội nghị giao ban Phật giáo cụm miền Đông Nam bộ (gồm Phật giáo các tỉnh: Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu, Tây Ninh, Bình Phước, Bình Dương).

ĐÓN NHẬN QUYẾT ĐỊNH THÀNH LẬP CHÙA PHẬT ẤN

Được sự quan tâm của GHPGVN tỉnh Bình Dương, sự chấp thuận của UBND tỉnh, Ban Tôn giáo – Sở Nội vụ và Chánh quyền các cấp. Sáng ngày 10/4/2016, tại phường Chánh Phú Hòa, thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương long trọng tổ chức lễ đón nhận quyết định thành lập chùa Phật Ấn, với tổng diện tích 5000 m2.

BAN TRỊ SỰ GHPGVN THỊ XÃ BẾN CÁT CHUẨN BỊ ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU PHẬT GIÁO NK 2016-2021

Trong những ngày qua, BTS GHPGVN thị xã Bến Cát đang trong quá trình tiến hành tổ chức Đại hội Đại biểu Phật giáo nhiệm kỳ 2016-2021, được biết Ban tổ chức Đại hội Đại biểu Phật giáo thị xã Bến Cát đã chuẩn bị các khâu như văn kiện, thiết kế, trang trí hội trường, các tiểu ban phục vụ cho Đại hội một cách hoàn thiện và chu đáo để công tác Đại hội Đại biểu Phật giáo của Ban trị sự GHPGVN thị xã Bến Cát diễn ra vào ngày 02/4/ 2016 được thành công tốt đẹp.

KHAI MẠC ĐẠI GIỚI ĐÀN TRÍ TỊNH

Sáng ngày 27 tháng 3 năm 2016 (nhằm 19/2/ Bính thân) tại Trung tâm Văn hóa tượng Phật Nhập Niết bàn chùa Hội Khánh, số 29 đường Chùa Hội Khánh, phường Phú Cường, Tp. Thủ dầu Một, tỉnh Bình Dương trọng thể diễn ra lễ khai mạc Đại Giới đàn Trí Tịnh.

LỄ KHAI ĐẠO VÀ THUYẾT U MINH GIỚI TẠI ĐẠI GIỚI ĐÀN TRÍ TỊNH

Vào lúc 8 giờ sáng ngày 26/3/2016, Đại Giới Đàn Trí Tịnh do Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương tổ chức hân hoan cung đón HT. Thích Minh Thông- Tuyên Luật Sư khai đạo cho Giới tử tại Đại Giới Đàn. Với ý nghĩa muốn cho toàn thể giới tử có được giới pháp trang nghiêm làm hành trang trên bước đường tu tập, dõng mãnh phát lồ sám hối trước khi bước lên phẩm bậc giới pháp, hòa thượng đã chia sẽ một cách rất ân cần và thân thiện.

ĐẠI GIỚI ĐÀN TRÍ TỊNH TRONG NGÀY ĐẦU TIÊN

Sáng ngày 25/3/2016 (nhằm 17/2/Bính Thân), tại Trung Tâm Văn Hóa Tượng Phật Nhập Niết Bàn chùa Hội Khánh, hơn 800 giới tử các tỉnh trở về Tổ Đình Hội Khánh để lãnh thọ giới pháp tại Đại giới Đàn Trí Tịnh.

LỄ HÚY NHẬT TỔ PHI LAI

Vào ngày 24/3/ 2016 (15/02/Bính Thân) tại chùa Minh Đạo, quận 3 Tp. HCM, Pháp tôn HT. Thích Thiện Nhơn- Chủ tịch HĐTS, trụ trì chùa Minh Đạo cùng môn đồ pháp quyến long trọng tổ chức lễ Húy nhật Tổ Phi Lai (Như Hiển- Chí Thiền).

CÔNG TÁC CHUẨN BỊ CHO ĐẠI GIỚI ĐÀN TRÍ TỊNH DIỄN RA NGÀY 25-28/3/2016 (nhằm 17-20/2/Bính Thân)

Vào lúc 14 giờ ngày 23/3/2013, tại văn phòng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Bình Dương diễn ra cuộc hợp sau cuối đúc kết lại mọi công tác cũng như cách thức tổ chức cho đại Giới đàn Trí Tịnh sắp đến, một Đại giới Đàn mang tính chất trang nghiêm, trọng thể, đông giới tử nhất trong tất cả các Giới đàn được tổ chức từ trước đến nay tại Bình Dương.

CÂU HỎI ÔN THI ĐẠI GIỚI ĐÀN TRÍ TỊNH

ĐỀ CƯƠNG ÔN THI ĐÀN TỲ KHEO I/PHẦN I: GIÁO HỘI 1/ Đại Hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ I của GHPGVN diễn ra vào ngày, tháng, năm nào? Tại đâu?

THÔNG BÁO V/v Chiêu sinh khóa IV Trung cấp Phật học Tỉnh Bình Dương.

Được sự chấp thuận của Hội đồng Trị sự – Ban Giáo dục Tăng Ni TW GHPGVN, Ban Trị sự Phật giáo tỉnh và sự cho phép của UBND tỉnh Bình Dương về việc chiêu sinh khoá IV (2016- 2019) lớp Trung Cấp Phật học. Trường Trung cấp Phật học tỉnh Bình Dương thông báo chiêu sinh như sau :

van nghe chao mung hoi thao hoang phap 2011
Vững niềm tin Phật - Clip13
Xem thêm >>